Himalaje Nepalu

Podział orograficzny

Łańcuch wielkich Himalajów rozciąga się wzdłuż granic Nepalu z Indiami (na wschodzie, tzw. Himalaje Sikkimu) oraz z okupowanym przez Chiny Tybetem (na północy, tzw. Himalaje Centralne albo Himalaje Nepalu) na przestrzeni 900 km. W tej jego części leży 9 spośród 14 najwyższych szczytów ziemi przekraczających wysokość 8000 m. Trzy z nich leżą całkowicie w granicach Nepalu (Manaslu, Annapurna i Dhaulagiri), cztery na granicy nepalsko-tybetańskiej (Cho Oyu, Everest, Lhotse i Makalu), jeden na granicy z Indiami (a właściwie z Sikkimem - Kangchendzonga) i jeden na terytorium Tybetu niedaleko od granicy Nepalu (Shisha Pangma).

Omawianą część Himalajów można podzielić na szereg grup górskich - Himal. Od wschodu mamy najpierw grupę Kangchendzonga Himal, ze wspaniałym masywem trzeciego szczytu świata - Kangczendzongi (8586 m), obejmującym pięć wierzchołków. Oprócz wymienionego głównego wierzchołka są to Kangchendzonga Południowa (8476 m), Kangchendzonga Środkowa (ok. 8482 m), Yalung Kang (8505 m) i Kangbachen (7903 m). Ponadto w rejonie tym wznosi się szereg szczytów siedmiotysięcznych, m.in.Jannu (7719 m), Jongsang Peak (7470 m) i Kabru (7353 m). Leżąca bardziej na zachód grupa Umbhak Himal nie jest bardzo wyniosła i tylko Ohmi Kangri (7045 m) przekracza wysokość 7000 m. Na południe od niej leżą znacznie niższe grupy górskie - Lumbasamba Himal i Jaljala Himal. Ten niższy rejon górski bywa również nazywany Dhankuta Himal.

Na zachód od przedzierającej się przez Himalaje rzeki Arun, w otoczeniu lodowca Barun leży Khumbakarna Himal (in. Barun Himal lub Makalu Himal). Najwyższym szczylem jest tu potężny Makalu (8485 m). Ponadto mamy siedmiotysięczniki: Chmo Lonzo (7790 m), Chamlang (7319 m) i Baruntse (7220 m).
Nieco dalej na zachód znajduje się najwyższa grupa górska - Khumbu Himal (in. Mahalangur Himal). Jej kulminację stanowi potężny masyw Czomolungmy, w którego skład wchodzą: najwyższy szczyt świata Mount Everest (in. Sagarmatha, 8848 m), Lhotse (8501 m), Nuptse (7879 m) i Changtse(7553 m). Inne wysokie szczyt należące do Khumbu Himal to: Gyachung Kang (7922 m) i Cho Oyu (8201 m). Ze stoków Cho Oyu spływa największy lodowiec Nepalu - Ngozumpa, który liczy 18 km długości.
Grupę Khumbu Himal od zachodu ogranicza przełęcz Nangpa La (5716 m), która przed inwazją Chińską stanowiła ważne karawanowe przejście do Tybetu. Od tej przełęczy ku zachodowi rozciąga się grupa Rowaling Himal z najwyższymi szczytami Manglunguse ( Jobo Garu, całkowicie po stronie tybetańskiej, 7181 m) i Gauri Shankar (7145 m).
Jugal Himal jest niewielką grupą, ograniczoną od wschodu przez Sun Kosi, a od zachodu przez Malemchi Khola. Wznoszą się tu m.in. szczyty Lonpo Gang (7083 m), Donje Lakpa (6973 m), Phurbi Chyachu (6658 m) i Gangchenpo (6387 m).Na północ od doliny Langtang i na północny zachód od Jugal Himal leży grupa Langtang Himal, którą od zachodu ogranicza Bhote Kosi (w dalszym biegu zmieniając nazwę na Trisuli Khola). Najwyższym szczytem jest tu Shisha Pangma (8027 m), leżący całkowicie po stronie tybetańskiej. Jego trabant Phola Gangchen wznosi się na wysokość 7661 m. W grupie tej znajduje się jeszcze kilka szczytów siedmiotysięcznych, m.in. Porong Ri (7284 m), Langtang Lirung (in. Gangchen Ledrup, 7245 m), Langtang Ri (7239 m) i położony już daleko w głębi terytorium Tybetu - Gang Benchhen (7221 m).
Na zachód od Bhote Kosi aż po dolinę Buri Gandaki rozciąga się grupa Ganesh Himal. Znajdują się tu cztery siedmiotysięczniki: Ganesh I (7406 m), Ganesh II (in. Sangjing Ri lub Lapsang Karubo, 7150 m), Ganesh III (7132 m) i Ganesh IV (in. Pabil, 7102 m).
Na północny zachód od Ganesh Himal mamy jeszcze małą grupę Sringi Himal, której jedynym wybitnym szczytem jest dwuwierzchołkowy Chamar (7177 m).
Po zachodniej stronie Buri Gandaki wznosi się potężna grupa Gorkha Himal (in. Manaslu Himal). Trzy najwyższe szczyty tej grupy to: Manaslu (8156 m), Himalchuli (7893 m) i Peak 29 (in. Ngadi Chuli, 7835 m).
Dolina Marsyandi Khola oddziela Gorkha Himal od grupy Annapurna Himal. Wznosi się w niej wiele wysokich szczytów: Annapurna I (8091m), Annapurna II (7937 m), Fang (in. Baraha Shikhar, 7647 m), Annapurna III (7555 m), Gangapurna (7454 m) i kilka innych przekraczających 7000 m. Fascynujący jest widok na tą grupę górską z pobliskiej Pokhary. Dominującym elementem panoramy jest tu słynny z pięknej sylwety i niedostępności Machhapuchhare (6997 m).
Na północ od Marsyandi leżą małe grupy Larkhya Himal, Peri Himal i Damodar Himal. Najwyższe szczyty to Nemjung (7139 m), Himlung (126 m) i Kang Guru (6981 m).
Grupę Annapurna Himal ogranicza od zachodu głęboki przełom rzeki Kali Gandaki. Za nim wznosi się nie mniej potężna grupa Dhaulagiri Himal. Od północy ograniczają ją doliny rzek Barbung Khola i Cha Lungpa, a od zachodu - przełęcz Jangla La (4530 m). W grupie tej dominuje najbardziej na zachód wysunięty ośmiotysięcznik Nepalu - Dhaulagiri I (8167 m). W kierunku zachodnim ciągnie się potężny mur siedmiotysięczników: Dhaulagiri II (7751 m), Dhaulagiri III (7715 m), Dhaulagiri IV (7661 m), Dhaulagiri V (7618 m), Dhaulagiri VI (7268 m), Gurja Himal (7193 m), Churen Himal (7371 m) i Putha Hiunchuli (7246 m).
Na zachód od Dhaulagiri Himal średnia wysokość grani himalajskiej bardzo się obniża. W położonych na północny zachód od tej ostatniej, grupach Sisne Himal, Patrasi Himal i Kanjiroba Himal (w niektórych publikacjach te trzy grupy noszą wspólną nazwę Jumla Himal) nie ma już szczytów siedmiotysięcznych, najwyższym zaś jest Kanjiroba (6882 m).
Najbardziej na zachód położoną górską grupą w Nepalu jest Yokopathar Himal, która leży pomiędzy rzekami Karnali i Mahakali. Najwyższymi szczytami są tu : Saipal (7041 m) i Api (7132 m). W sąsiedztwie Api wznosi się jeszcze wiele pięknych i trudnych sześciotysięczników, z których najbardziej znanym jest Nampa (6754 m).